İçeriğe atla
Eşittir

Üslü ve köklü sayı hesaplama — üs, kök, logaritma

Üs alma, n. dereceden kök, logaritma ve üstel işlemleri tek ekranda hesaplar; sonucu bilimsel gösterimle ve ters işlem doğrulamasıyla birlikte verir.

Üslü köklü sayılar çizimiaaⁿntabanüsüs alma — aⁿkök alma — ters işlemlogaritmaa = 2a² = 4a³ = 8her aralık bir öncekinin a katı
Üs alma ile kök alma aynı işlemin iki yönüdür, logaritma ise üssün kendisini geri verir; alttaki eksende a, a² ve a³ arasındaki aralık her adımda büyür.

Girdiler

Seçime göre alanların anlamı değişir; gereksiz alan gizlenir.

Üs ve kökte taban, logaritmada logaritmanın tabanı, ln'de sayının kendisi.

Üs almada üs, kökte kök derecesi, logaritmada argüman, e^n'de üs.

—
—

Değerleri girince sonuç burada görünür.

Nasıl hesaplanır

Üs alma, bir sayıyı kendisiyle tekrar tekrar çarpmanın kısa yazımıdır: 2¹⁰ ifadesi 2'nin on kez çarpılması, yani 1.024 demektir. Üs negatif olduğunda sayının tersi alınır (a⁻ⁿ = 1/aⁿ), sıfır olduğunda sonuç sıfırdan farklı her tabanda 1 çıkar. Üs tam sayı değilse işlem kök almaya dönüşür; a^(1/2) kareköke, a^(1/3) küpköke karşılık gelir.

Kök ve üs birbirinin ters işlemidir, bu yüzden n. dereceden kök a^(1/n) olarak hesaplanır. Gerçel sayılarda negatif bir sayının yalnızca tek dereceden kökü vardır: −8'in küpkökü −2'dir, ama −8'in karekökü gerçel sayılarda tanımsızdır çünkü hiçbir gerçel sayının karesi negatif olamaz. Bu hesaplayıcı bu durumu sonuç üretmek yerine uyarıyla bildirir.

Logaritma ise "tabanı hangi kuvvete yükseltmeliyim" sorusunun cevabıdır. log₂(1024) = 10 sonucu, 2'nin onuncu kuvvetinin 1.024 olmasından gelir. Taban 1 olamaz, çünkü 1'in her kuvveti 1'dir ve denklemin tek çözümü kalmaz; argüman da pozitif olmak zorundadır. Herhangi bir taban ln cinsinden yazılabildiği için hesap ln(x) / ln(a) bölümüyle yapılır; sonuç her zaman ters işlemle doğrulanarak gösterilir.

Formül

  • Üs alma: r = aⁿ
  • n. dereceden kök: r = a^(1/n)
  • Logaritma: log_a(x) = ln(x) / ln(a)
  • Doğal logaritma: ln(a) = log_e(a), e ≈ 2,718281828
  • Üstel: r = eⁿ
  • Bilimsel gösterim: r = m × 10ᵏ, 1 ≤ |m| < 10

Sık sorulanlar

Negatif sayının karekökü neden hesaplanmıyor?

Gerçel sayılarda hiçbir sayının karesi negatif olamaz, bu yüzden negatif bir sayının çift dereceden kökü tanımsızdır. Tek dereceli kökler sorunsuzdur: −27 sayısının küpkökü −3'tür ve hesaplayıcı bunu verir.

log ile ln arasındaki fark nedir?

log genellikle 10 tabanındaki logaritmayı, ln ise e ≈ 2,718 tabanındaki doğal logaritmayı gösterir. Aralarında sabit bir çarpan vardır: log₁₀(x) = ln(x) / ln(10), yani doğal logaritmanın yaklaşık 0,4343 katıdır.

Bilimsel gösterim ne işe yarar?

Çok büyük ya da çok küçük sayıları m × 10ᵏ biçiminde yazarak okunur kılar ve büyüklük mertebesini tek bakışta gösterir. 1.024 sayısı 1,024×10³ olarak yazılır; buradaki 3 üssü sayının kaç basamaklı olduğunu doğrudan söyler.

Bunu da dene