Kesme hızı, devir sayısı ve ilerleme hesabı

Tornalama ve frezelemede kesme hızından tezgâh devrini, ilerleme hızını ve talaş kaldırma hızını hesaplar.

Tornalamada D çapındaki iş parçası n devriyle döner; Vc bu çevre üzerindeki teğetsel hız, f takımın her devirdeki eksenel ilerlemesi, ap ise radyal kesme derinliğidir.

Girdiler

dev/dak

—

Değerleri girince sonuç burada görünür.

Nasıl hesaplanır

Kesme hızı Vc, takım ile iş parçasının temas noktasındaki bağıl hızdır ve dakikada metre cinsinden verilir. Tezgâha ise devir sayısı girilir; ikisi arasındaki köprü çevre uzunluğudur. Çap büyüdükçe aynı kesme hızı için gereken devir düşer, bu yüzden alın tornalamada merkeze yaklaşırken devir sabit kalırsa kesme hızı sıfıra iner — sabit kesme hızı (G96) kipi tam olarak bu sorunu çözer.

İlerleme hızı Vf, takımın dakikada kat ettiği yoldur ve diş başına ilerleme fz ile diş sayısı z üzerinden bulunur. Tornalamada tek kesici ağız olduğu için z = 1 alınır ve fz doğrudan devir başına ilerlemeye karşılık gelir. Diş başına ilerleme yüzey kalitesini ve talaş kalınlığını belirleyen asıl parametredir; çok küçük seçilirse uç kesmek yerine sürter ve ısınarak körelir.

Tablodaki kesme hızları ISO 3685 takım ömrü deneylerine dayanan üretici katalog aralıklarının (kaplamalı karbür, orta talaş) tipik değerleridir. Gerçek uygulamada takım kaplaması, tezgâh rijitliği, bağlama şekli ve soğutma yöntemi bu değerleri kolayca %30 aşağı veya yukarı kaydırır. Yeni bir işe başlarken aralığın alt ucundan girip uç ömrünü izleyerek yukarı çıkmak en güvenli yoldur.

Formül

Vc = π · D · n / 1000
n = 1000 · Vc / (π · D)
Vf = n · z · fz
Tornalama: Q = Vc · ap · f
Frezeleme: Q = ap · ae · Vf / 1000
Frezeleme: hm = fz · (2·ae/D) / φs, cos φs = 1 − 2·ae/D
Bir devir süresi = 60 / n

Sık sorulanlar

Kesme hızını artırmak mı, ilerlemeyi artırmak mı daha verimli?

Talaş kaldırma hızı ikisiyle de doğrusal artar, ancak takım ömrü kesme hızına çok daha duyarlıdır. Taylor takım ömrü bağıntısında hız üssü büyük olduğu için Vc'yi %20 artırmak ömrü yarıya indirebilirken, ilerlemeyi %20 artırmak ömrü çok daha az etkiler. Kaba işlemede önce ap ve fz'yi büyütmek genelde daha kazançlıdır.

Tornalamada diş sayısı neden 1 alınıyor?

Tornalamada kesme işini tek bir uç yapar, dolayısıyla her devirde takım fz kadar ilerler. Bu yüzden tornada girdiğiniz değer doğrudan mm/dev'dir. Frezede ise kesici her devirde z kez kesme yaptığından devir başına ilerleme z·fz olur.

Hesaplanan devir tezgâhımda yok, ne yapmalıyım?

Kademeli devirli tezgâhlarda en yakın alt kademeyi seçin; bu, kesme hızını hesaplanandan biraz düşürür ve takım açısından güvenli taraftır. Devir düştüğü için ilerleme hızını da aynı oranda azaltmayı unutmayın, yoksa diş başına ilerleme farkında olmadan artar.

Bunu da dene

Düz dişli çark

Modül ve diş sayılarından bölüm dairesi, baş/ayak dairesi, temel daire, eksen mesafesi ve kavrama oranını hesaplar.

Cıvata sıkma torku

N·m

Metrik cıvata için sıkma torkunu ve elde edilen ön yükleme kuvvetini VDI 2230 yöntemiyle hesaplar.

Metrik diş ölçüleri

Metrik diş için bölüm dairesi, diş dibi, gerilme kesiti ve açılacak kılavuz deliğinin çapını verir.

Mil burulma

MPa

Güç aktaran dolu veya boş dairesel milde burulma gerilmesini, güvenlik katsayısını, gereken minimum çapı ve burulma açısını hesaplar.