KDV hesaplama — dahil, hariç ve KDV ayırma

KDV her zaman matrah, yani vergisiz tutar üzerinden hesaplanır. Elinizde vergisiz fiyat varsa oranı doğrudan çarparsınız; elinizde etiket fiyatı gibi vergisi içinde bir tutar varsa önce matrahı ayırmanız gerekir. En sık yapılan hata, KDV dahil tutardan yüzdeyi doğrudan düşmektir: 120 liradan %20 çıkarmak 96 lira verir, oysa doğru matrah 100 liradır.

Oranlar 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 28. maddesine dayanır. Uygulanacak oranlar 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki listelerle belirlenir; 7 Temmuz 2023 tarihli 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile genel oran %20'ye, II sayılı listedeki indirimli oran %10'a çıkarılmıştır. I sayılı listedeki temel gıda gibi kalemlerde oran %1'de kalmıştır. Bazı teslimler ise orana değil istisnaya tabidir: basılı kitap ve süreli yayınların tesliminde, aynı Kanun'un 13/n maddesi uyarınca hiç KDV hesaplanmaz; bu yüzden kitap bu hesaplayıcıdaki indirimli oranlara değil, %0'a denk gelir.

KDV'nin toplam fiyat içindeki payı, uygulanan orandan her zaman düşüktür. %20 oranında vergi, KDV dahil fiyatın yaklaşık %16,67'sine karşılık gelir; çünkü paydada matrah değil matrah artı vergi vardır. Fatura kontrolünde bu iki yüzdeyi karıştırmamak gerekir.