İçeriğe atla
Eşittir

Metrik diş ölçüleri ve kılavuz matkap çapı

Metrik diş için bölüm dairesi, diş dibi, gerilme kesiti ve açılacak kılavuz deliğinin çapını verir.

Metrik diş ölçüleri çizimibüyütülmüş diş profiliP60°danma çapıd₂bölüm dairesid₃diş dibidkılavuz delikmatkap çapı = d − (kavrama/100)·1,0825·P
Diş profilinin büyütülmüş kesiti: anma çapı d, bölüm dairesi d₂ ve diş dibi d₃ aynı profilin üç seviyesidir; P ardışık iki tepe arası mesafe, kılavuz delik ise diş açılmadan önce delinen ön deliktir.

Girdiler

Kılavuz deliğinin çapını belirler. %75 çelik ve alüminyumda standart tercihtir.

mm
—

Değerleri girince sonuç burada görünür.

Nasıl hesaplanır

Metrik dişin bütün ara ölçüleri anma çapı ve hatveden türer. ISO 724 profilinde diş açısı 60°'dir; bölüm dairesi, diş dibi ve somun iç çapı bu profilden sabit katsayılarla çıkar. Bu yüzden tabloya bakmak yerine formülle hesaplamak da aynı sonucu verir.

Kılavuz matkap çapı diş kavrama oranını belirler. %100 kavrama teorik olarak en güçlü dişi verir ama kılavuzu aşırı zorlar ve kırılmaya yol açar. Pratikte %75 kullanılır: diş mukavemetinin yaklaşık %95'ini korurken kesme kuvvetini belirgin biçimde düşürür.

Gerilme kesiti Aₛ, cıvatanın çekme dayanımı hesaplarında kullanılan eşdeğer alandır. Diş dibi çapından hesaplanan alandan biraz büyüktür, çünkü diş profilinin yük taşıyan kesiti bölüm dairesi ile diş dibi arasında bir yerdedir.

Formül

  • d₂ = d − 0,649519·P
  • d₃ = d − 1,226869·P
  • D₁ = d − 1,082532·P
  • Aₛ = π/4 · ((d₂+d₃)/2)²
  • Matkap çapı = d − (kavrama/100)·1,082532·P
  • Helis açısı = arctan(P / (π·d₂))

Sık sorulanlar

M10 için hangi matkabı kullanmalıyım?

Kaba diş M10'da hatve 1,5 mm'dir; %75 kavrama için 8,4–8,5 mm matkap kullanılır. Pratikte 8,5 mm en yaygın tercihtir.

İnce diş ne zaman tercih edilir?

İnce diş daha büyük gerilme kesiti ve daha küçük helis açısı verir; bu da titreşim altında gevşemeye karşı direnç ve daha hassas ön yükleme kontrolü demektir. Buna karşılık ince talaşlı malzemelerde diş sıyırma riski artar.

Bunu da dene

Cıvata sıkma torku

N·m

Metrik cıvata için sıkma torkunu ve elde edilen ön yükleme kuvvetini VDI 2230 yöntemiyle hesaplar.

Tolerans tablosu

µm

Nominal ölçü ve tolerans sınıfına göre alt/üst sapmayı, limit ölçüleri ve tolerans genişliğini verir.

Kesme hızı

dev/dak

Tornalama ve frezelemede kesme hızından tezgâh devrini, ilerleme hızını ve talaş kaldırma hızını hesaplar.